Υποτροπιάζουσα Στρεπτοκοκκική Αμυγδαλίτιδα

Η αμυγδαλίτιδα συνήθως προκαλείται από ιούς, μπορεί όμως να προκληθεί και από βακτήρια. Στις περιπτώσεις βακτηριακής αιτιολογίας, η αντιμετώπιση γίνεται με τη χορήγηση των κατάλληλων αντιβιοτικών. Ωστόσο, ορισμένα παιδιά με γενετική προδιάθεση θα εμφανίσουν επαναλαμβανόμενα επεισόδια σε ένα έτος (υποτροπιάζουσα αμυγδαλίτιδα), για τα οποία ενοχοποιείται ο β-αιμολυτικός στρεπτόκοκκος ομάδας Α (Streptococcus pyogenes). Τα βακτήρια αυτά «ξεγελούν» τα κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος και τα στρέφουν το ένα έναντι του άλλου, αντί να θυμούνται και να καταστρέφουν τα βακτήρια σε επόμενη έκθεση, όπως συμβαίνει κατά τη διάρκεια μίας φυσιολογικής ανοσολογικής απόκρισης. Παράλληλα, το βακτήριο αυτό μπορεί να προκαλέσει βλάβες σε ζωτικά όργανα όπως τα νεφρά και η καρδιά. Η συχνότητα της νόσου αυξάνεται σε άτομα που φέρουν ανθεκτικά βακτηριακά στελέχη ή είναι σε ανοσοκαταστολή.

Οι γονείς των μικρών παιδιών είναι αρκετά εξοικειωμένοι με τα συμπτώματα αυτού του τύπου αμυγδαλίτιδας, μεταξύ των οποίων είναι ο πυρετός, ο πονόλαιμος, η διόγκωση των αμυγδαλών και των λεμφαδένων του λαιμού. Τα παιδιά αυτά, με αρκετά επεισόδια αμυγδαλίτιδας σε ένα έτος, ίσως χρειαστεί να αφαιρέσουν χειρουργικά τις αμυγδαλές τους.

Διάγνωση της στρεπτοκοκκικής αμυγδαλίτιδας

Συνήθως τα συμπτώματα της στρεπτοκοκκικής αμυγδαλίτιδας απαντώνται και σε άλλες λοιμώξεις του ανώτερου αναπνευστικού. Η πλέον αξιόπιστη μέθοδος για τη διάγνωση της οξείας στρεπτοκοκκικής αμυγδαλίτιδας είναι η καλλιέργεια φαρυγγικού επιχρίσματος, απαιτείται όμως χρονικό διάστημα 2-3 ημερών μέχρι το αποτέλεσμα. Για ταχεία ανίχνευση (<15 λεπτά) του στρεπτόκοκκου, χρησιμοποιείται η μέθοδος Strep-test η οποία βασίζεται στον εντοπισμό του μικροβιακού αντιγόνου. Το θετικό αποτέλεσμα του Strep-test θέτει τη διάγνωση και πρέπει να αξιολογείται για την έγκαιρη έναρξη της θεραπείας, ενώ το αρνητικό δεν αποκλείει τη στρεπτοκοκκική αμυγδαλίτιδα, γι’ αυτό, επί ισχυρής υποψίας, πρέπει να επιβεβαιώνεται με καλλιέργεια.

Η στρεπτοκοκκική αμυγδαλίτιδα προκαλεί σοβαρές επιπλοκές;

Οι επιπλοκές της νόσου είναι σπάνιες αλλά απειλητικές για τη ζωή αν συμβούν:

  • Περιαμυγδαλικό απόστημα
  • Ρευματικός πυρετός
  • Σπειραματονεφρίτιδα
  • Σύνδρομο PANDAS (Pediatric Autoimmune Neuropsychiatric Disorders Associated with Streptococcal Infections)

Είμαι φορέας στρεπτόκοκκου αλλά δεν εμφανίζω συμπτώματα. Πρέπει να λάβω θεραπεία;

Ένα ποσοστό περίπου 5% των υγιών ατόμων φέρουν το μικρόβιο αυτό στο φάρυγγά τους χωρίς να εμφανίζουν συμπτώματα (υγιείς φορείς).

Στους υγιείς φορείς δεν συνιστάται θεραπεία, εκτός από συγκεκριμένες περιπτώσεις:

  • Άτομα με οικογενειακό ιστορικό ρευματικού πυρετού
  • Άτομα σε στενή επαφή με πάσχοντες από διεισδυτική λοίμωξη από β-αιμολυτικό στρεπτόκοκκο της ομάδας Α (πχ σύνδρομο τοξικού shock)
  • Σε περιόδους επιδημίας στρεπτοκοκκικής φαρυγγοαμυγδαλίτιδας ή σπειραματονεφρίτιδας
  • Σε ενδοοικογενειακή μετάδοση στρεπτόκοκκου σε διαφορετικά μέλη της οικογένειας (ping-pong λοίμωξη)

Τι είδους θεραπεία συνιστάται για τη στρεπτοκοκκική αμυγδαλίτιδα;

Η θεραπεία σε τεκμηριωμένες περιπτώσεις στρεπτοκοκκικής αμυγδαλίτιδας με Strep-test ή καλλιέργεια βασίζεται στο ενδεδειγμένο αντιβιοτικό. Αν ξεκινήσει εμπειρική θεραπεία και η καλλιέργεια φάρυγγα αποβεί αρνητική, συνιστάται διακοπή της αντιβίωσης.

Αμυγδαλεκτομή προτείνεται όταν υπάρχουν τεκμηριωμένα επεισόδια αμυγδαλίτιδας με συχνότητα τουλάχιστον:

  • 7 το τελευταίο έτος
  • 5 ετησίως για δύο συνεχόμενα έτη
  • 3 ετησίως για τρία συνεχόμενα έτη