Οξεία Μέση Ωτίτιδα

Η οξεία μέση ωτίτιδα (ΟΜΩ) είναι επώδυνη φλεγμονή του αυτιού και συνήθως ακολουθεί μία ιογενή λοίμωξη του ανώτερου αναπνευστικού ή σχετίζεται με δευτερογενή λοίμωξη από βακτήρια. Οι μικροοργανισμοί μετά από μία λοίμωξη, όπως το κρυολόγημα, καταλήγουν στο μέσο αυτί μέσω της ευσταχιανής σάλπιγγας, του σωλήνα που συνδέει το μέσο αυτί με το πίσω μέρος του λαιμού. Αποτελεί τη δεύτερη πιο κοινή νόσο της παιδικής ηλικίας μετά τις λοιμώξεις του ανώτερου αναπνευστικού. Μπορεί να εμφανιστεί σε οποιαδήποτε ηλικία, αλλά συχνότερα σε παιδιά ηλικίας 3 μηνών-3 ετών. Μέχρι την ηλικία των 3 ετών, το 50-85% των παιδιών θα εμφανίσουν τουλάχιστον ένα επεισόδιο ΟΜΩ. Εμφανίζεται κυρίως σε παιδιά που πηγαίνουν παιδικό σταθμό ή ζουν σε περιβάλλον με καπνό τσιγάρου.

Τα παιδιά είναι ιδιαίτερα ευάλωτα σε λοιμώξεις του μέσου ωτός για τους εξής λόγους:

  • Η ευσταχιανή σάλπιγγα είναι μικρότερη στα παιδιά σε σχέση με τους ενήλικες
  • Οι αδενοειδείς εκβλαστήσεις ή «κρεατάκια» (μαλακός ιστός στο πίσω μέρος του λαιμού) ενός παιδιού είναι αρκετά μεγαλύτερες από του ενήλικα και συχνά αποτελούν «δεξαμενή» μικροβίων
  • Έχουν πιο «ανώριμο» ανοσοποιητικό σύστημα

Σημάδια ότι το παιδί πάσχει από οξεία μέση ωτίτιδα

Στις περισσότερες περιπτώσεις, τα συμπτώματα της ΟΜΩ εξελίσσονται γρήγορα και υποχωρούν σε λίγες ημέρες. Τα κυριότερα συμπτώματα είναι:

  • Πόνος στο αυτί
  • Αυξημένη θερμοκρασία (πυρετός)
  • Ελαφρά μείωση της ακοής
  • Σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί να δημιουργηθεί τρύπα στο τύμπανο (διάτρηση τυμπάνου) και να εξέλθει πύον από το αυτί με επακόλουθη υποχώρηση του πόνου

Απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή στα βρέφη καθώς δεν μπορούν να προσδιορίσουν την πηγή της ενόχλησης και είναι δύσκολο να αντιληφθεί ο γονιός τι τους συμβαίνει.

Τα σημάδια ότι ένα μικρό παιδί μπορεί να έχει λοίμωξη στο αυτί είναι:

  • Αυξημένη θερμοκρασία
  • Ευερεθιστότητα, ανορεξία ή ανησυχία τη νύχτα
  • Τράβηγμα ή τρίψιμο του αυτιού
  • Βήχας ή/και ρινική καταρροή
  • Μη ανταπόκριση σε ήσυχους ήχους ή άλλα σημάδια δυσκολίας στην ακοή, όπως έλλειψη προσοχής/συγκέντρωσης
  • Απώλεια ισορροπίας

Πότε να ζητήσετε ιατρική συμβουλή;

Οι περισσότερες περιπτώσεις ΟΜΩ περνούν μέσα σε λίγες ημέρες, οπότε συνήθως δεν χρειάζεται να απευθυνθείτε στο γιατρό σας. Ωστόσο, επισκεφθείτε το γιατρό αν εσείς ή το παιδί σας έχετε:

  • Έντονο πόνο ή πολύ υψηλή θερμοκρασία που δεν υποχωρούν μετά από 2-3 ημέρες
  • Εκροή πύου ή υγρού από το αυτί
  • Υποκείμενο νόσημα (όπως κυστική ίνωση, συγγενή καρδιακή νόσο ή ανοσοανεπάρκεια), το οποίο θα μπορούσε να αυξήσει την εμφάνιση επιπλοκών
  • Κοχλιακό εμφύτευμα

Μπορεί να αποφευχθεί η οξεία μέση ωτίτιδα;

Δυστυχώς δεν είναι πάντα δυνατή η πρόληψη των φλεγμονών του μέσου ωτός. Ωστόσο, υπάρχουν ορισμένα βήματα που μπορείτε να ακολουθήσετε και να ελαττώσετε την πιθανότητα το παιδί σας να αναπτύξει την πάθηση αυτή.

  • Αν είναι δυνατόν, ταΐστε το μωρό σας με μητρικό γάλα ως την ηλικία των 6 μηνών
  • Όταν ταΐζετε το μωρό, κρατήστε το σε όρθια ή ημικαθιστή θέση και μην το ταΐζετε όταν είναι ξαπλωμένο
  • Πλένετε συχνά τα χέρια και τα παιχνίδια του παιδιού σας
  • Βεβαιωθείτε ότι το παιδί σας είναι εμβολιασμένο, κυρίως με το εμβόλιο έναντι του αιμόφιλου της ινφλουέντζας τύπου Β και του πνευμονιόκοκκου. Ο αντιγριπικός εμβολιασμός δεν είναι υποχρεωτικός, αλλά συστήνεται για άτομα ηλικίας 6 μηνών και άνω που ανήκουν σε ομάδες υψηλού κινδύνου
  • Αποφύγετε την έκθεση του παιδιού σας σε περιβάλλον με καπνό (παθητικό κάπνισμα)
  • Αποφύγετε τις πιπίλες
  • Αποφύγετε τη συναναστροφή του παιδιού σας με παιδιά που εμφανίζουν συμπτώματα γριπώδους συνδρομής

Όταν έχουμε τρία επεισόδια ΟΜΩ σε 6 μήνες ή περισσότερα από τέσσερα σε 12 μήνες ή παραμονή υγρού στο μέσο αυτί για 3 μήνες, υπάρχει ένδειξη τοποθέτησης σωληνίσκων αερισμού του μέσου ωτός (σωληνάκια).

Οι επιπλοκές της οξείας μέσης ωτίτιδας είναι σοβαρές;

Οι επιπλοκές των λοιμώξεων του μέσου ωτός είναι αρκετά σπάνιες, αλλά μπορεί να είναι σοβαρές αν συμβούν. Οι περισσότερες επιπλοκές είναι απόρροια της εξάπλωσης της λοίμωξης σε άλλο μέρος του αυτιού ή του κρανίου, όπως:

  • Στα οστά πίσω από το αυτί (μαστοειδίτιδα)
  • Στο εσωτερικό αυτί (λαβυρινθίτιδα)
  • Στις προστατευτικές μεμβράνες που περιβάλλουν τον εγκέφαλο και το νωτιαίο μυελό (μηνιγγίτιδα)
  • Σπάνια, οι λοιμώξεις μπορεί να αφήσουν διάτρηση στο τύμπανο

Αν εμφανιστούν επιπλοκές, πρέπει να αντιμετωπίζονται άμεσα με αντιβιοτικά ή/και χειρουργική επέμβαση στο νοσοκομείο.