Ροχαλητό και Αποφρακτική Υπνική Άπνοια

Το ροχαλητό είναι ο ήχος που παράγεται όταν χαλαρώνουν και δονούνται ορισμένες δομές του ανώτερου αναπνευστικού κατά τη διάρκεια του ύπνου. Απαντάται τόσο σε ενήλικες όσο και σε παιδιά. Συχνά, λαμβάνει κοινωνικές διαστάσεις και αποτελεί αιτία οικογενειακών ρήξεων, αφού διαταράσσεται και ο ύπνος του/της συντρόφου. Ορισμένες φορές, το ροχαλητό σχετίζεται με μία διαταραχή του ύπνου που ονομάζεται αποφρακτική υπνική άπνοια. Αυτό δεν σημαίνει ότι όλα τα άτομα που ροχαλίζουν παρουσιάζουν υπνική άπνοια. Κατά την άπνοια, παρατηρούνται παύσεις της αναπνοής διάρκειας 10-20 δευτερολέπτων, ενώ τα επεισόδια μπορεί να επαναληφθούν περισσότερο από δέκα φορές την ώρα.

Αν το ροχαλητό συνοδεύεται από τα ακόλουθα συμπτώματα, μπορεί να είναι ένδειξη εμφάνισης υπνικής άπνοιας:

  • Υπερβολική υπνηλία και κόπωση την ημέρα
  • Δυνατό ροχαλητό
  • Διακοπή της αναπνοής κατά τη διάρκεια του ύπνου αναφερόμενη από το/τη σύντροφο
  • Ξαφνικές αφυπνίσεις που συνοδεύονται από έκπληξη ή αίσθημα πνιγμού
  • Αφύπνιση με ξηροστομία ή πονόλαιμο
  • Πρωινός πονοκέφαλος
  • Δυσκολία συγκέντρωσης την ημέρα
  • Διαταραχές στην ανάπτυξη και μειωμένη απόδοση στο σχολείο στα παιδιά

Ποιοι παράγοντες ευνοούν την εμφάνιση υπνικής άπνοιας;

Παρόλο που ο καθένας μπορεί να παρουσιάσει υπνική άπνοια, ορισμένοι παράγοντες αυξάνουν τον κίνδυνο:

  • Φύλο. Οι άνδρες πάσχουν πιο συχνά, αν και η συχνότητα αυξάνεται στις γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση.
  • Μεγαλύτερη ηλικία. Η άπνοια εμφανίζεται σε οποιαδήποτε ηλικία με κορύφωση την ηλικία μεταξύ 50-60 ετών.
  • Βάρος. Ο κίνδυνος είναι πολύ υψηλότερος σε άτομα υπέρβαρα ή παχύσαρκα.
  • Κάπνισμα. Οι καπνιστές είναι τρεις φορές πιο πιθανό να έχουν υπνική άπνοια σε σύγκριση με άτομα που δεν κάπνισαν ποτέ.
  • Ανατομικές ιδιαιτερότητες. Άτομα με σκολίωση ρινικού διαφράγματος, υπερτροφικές αμυγδαλές ή/και αδενοειδείς εκβλαστήσεις, κρανιοπροσωπικές ανωμαλίες (μικρογναθία, υποπλασία του προσώπου κα), εμφανίζουν συχνότερα τέτοια επεισόδια.
  • Συνυπάρχουσες παθολογικές καταστάσεις

Υπάρχουν πρακτικές συμβουλές για την αντιμετώπιση του ροχαλητού ή/και της υπνικής άπνοιας;

  • Απώλεια βάρους, κυρίως για υπέρβαρα και παχύσαρκα άτομα
  • Άσκηση και βελτίωση της φυσικής κατάστασης
  • Περιορισμός/αποφυγή αλκοόλ, καπνίσματος και ηρεμιστικών ουσιών κυρίως πριν την κατάκλιση
  • Αλλαγή της στάσης του σώματος κατά τον ύπνο (πλαϊνή και όχι ύπτια θέση)
  • Συσκευές ρινικής υποστήριξης (πχ ρινικές ταινίες) και αντιμετώπιση της ρινικής συμφόρησης ή απόφραξης, όταν το πρόβλημα προέρχεται από τη ρινική κοιλότητα

Πότε έχει θέση η χειρουργική επέμβαση;

Αποτελεί επιλογή σε περιπτώσεις ανατομικών ιδιαιτεροτήτων που προκαλούν ροχαλητό ή/και αποφρακτική υπνική άπνοια και οι κυριότερες επεμβάσεις είναι:

  • Σταφυλο-φαρυγγο-υπερώϊο-πλαστική. Κατά τη διαδικασία αυτή, αφαιρείται ή συρρικνώνεται ο ιστός από το πίσω μέρος του στόματος ώστε να σταματήσει η δόνηση των δομών του λαιμού που προκαλούν το ροχαλητό. Πραγματοποιείται με γενική αναισθησία με διάφορες μεθόδους (κλασική, χρήση υπερήχων, ραδιοσυχνοτήτων ή laser).
  • Πλαστική Ρινικού Διαφράγματος
  • Κογχοπλαστική
  • Αμυγδαλεκτομή-Αδενοτομή

Εναλλακτική επιλογή αποτελεί η χρήση μάσκας συνεχούς θετικής πίεσης αεραγωγών (CPAP).